Liza Ferschtman & Solisten Concertgebouw Kamerorkest

DELDEN KLASSIEK SEIZOEN 2022-2023 - CONCERT 6/11

VOOR HET EERST BIJ DELDEN KLASSIEK

LIZA FERSCHTMAN - viool

Solisten Concertgebouw Kamerorkest:
JELENA RISTIC - viool
MICHAEL WATERMAN - viool
FREDERIK BOITS - altviool
VILEM KIJONKA - altviool
GREGOR HORSCH - cello
JORIS VAN DE BERG - cello
ROB DIRKSEN - contrabas

Eugène Ysaÿe (1858-1931): Sonate voor viool solo nr. 3 (“Ballade”)
Ralph Vaughan Williams (1872-1958): The Lark Ascending
Fant de Kanter (1969): An Awful Time to be Alive (Requiem for Hope)
Arnold Schönberg (1874-1951): Verklärte Nacht, opus 4

Een kerk vol muziekliefhebbers, nieuwsgierig naar wat komen gaat. Met het concert van afgelopen zondag in de Oude Blasiuskerk in Delden bood Stichting Delden Klassiek haar publiek een bijzondere ervaring. Violiste Liza Ferschtman en zeven solisten van het Concertgebouw Kamerorkest brachten de nieuwste compositie van de Nederlandse componist Fant de Kanter in wereldpremière. Dat zowel Ferschtman als de musici van het Concertgebouworkest behoren tot de absolute wereldtop tilde de uitvoering naar het hoogste niveau.

Het programma had als titel Verklankte Vertellingen. Drie van de vier instrumentale werken waren geïnspireerd op gedichten. De Kanter componeerde An Awful Time to be Alive in opdracht van Liza Ferschtman, die hem had gevraagd een werk te schrijven als tegenhanger van The Lark Ascending van de Engelse componist Ralph Vaughan Williams. Ook dit stuk stond op het programma van het concert. Een groter contrast dan tussen deze beide werken is nauwelijks denkbaar.

George Meredith’s gedicht The Lark Ascending is een triomfantelijke ode aan het lied van de leeuwerik, de landelijke Engelse countryside en de onvermoeibare kracht van de menselijke geest. De recensie in The Times over de eerste uitvoering in 1921 luidde: “Het toonde een superieure veronachtzaming van de beslommeringen van alledag; het droomde zichzelf voort”. En zo klonk de “leeuwerikviool” van Ferschtman ook nu weer, hoger en hoger vliegend en kwinkelerend, ingebed in de wonderschone begeleiding van het strijkersensemble.

Fant de Kanter, die bij het concert aanwezig was en een toelichting gaf, haalde zijn inspiratie uit de Varykino Ballade van de Chinese dichter Wang Jiaxin. Deze ballade beschrijft een dichter die in zijn dichten wordt verlamd door wolvengehuil, metafoor voor de ellende in de wereld en de angst voor degenen die dat veroorzaken. Deze wolven staan, aldus De Kanter, ook nu weer voor de veroorzakers van de crises die de wereld op allerlei vlakken doormaakt. Zijn compositie klonk ernaar: aangrijpend, hopeloos confronterend en angstaanjagend: kunst, niet alleen om haar schoonheid, maar ook als kritisch commentaar op wat er in de wereld gaande is.

Voorafgaand aan deze twee werken had Liza Ferschtman het concert in haar eentje geopend met de Sonate nr 3 van de Belgische componist Eugène Ysaÿe, een werk met een langzame inleiding gevolgd door een snel deel van een zelden gehoorde bravoure. Hierin toonde Ferschtman, uitdrukkingskracht, overgave en haar ongelofelijke virtuositeit combinerend, direct al haar klasse.

Voor het laatste werk voegde Ferschtman zich bij het strijkersensemble voor Verklärte Nacht van Arnold Schönberg. Dit werk uit 1899 markeert het begin van de overgang van de hoogromantiek naar de moderne klassieke muziek, vol destijds nog ongehoorde harmonieën en melodische wendingen. Op de uitvoering van dit monument uit de muziekgeschiedenis, in al zijn finesses gebracht door musici van deze klasse, volgde een ovationeel en langdurig slotapplaus.