Timora Rosler & Sander Sittig

DELDEN KLASSIEK SEIZOEN 2022-2023 - CONCERT 10/11

TIMORA ROSLER - violoncello
SANDER SITTIG - piano

Nadia Boulanger (1887-1979): Trois Pièces (1914)

Witold Lutoslawski (1913-1994): Grave (Metamorphoses voor cello en piano, 1981)

Franz Liszt (1811-1886): La lugubre gondola (1882)

Frank Bridge (1879-1941): Four Pieces for Cello and Piano (1901-1910)

P A U Z E

Sergei Rachmaninov (1873-1943): Sonate op. 19 in g (1901)

MET WAGNER SLOEG DE MUZIEK NIEUWE WEGEN IN

Tijdens het tweede van de drie concerten die Stichting Delden Klassiek - naast de concerten in de Oude Blasiuskerk - jaarlijks organiseert in de sfeervolle Benedengalerij van Kasteel Twickel klonk gisterenavond een programma waaruit duidelijk werd dat met Richard Wagner de klassieke muziek een totaal nieuwe weg is ingeslagen.

Celliste Timora Rosler en pianist Sander Sittig hadden hun programma gebouwd rondom La Lugubre Gondola van Franz Liszt. Dit late werk componeerde Liszt, de schoonvader van Wagner, in 1882 vanuit een vermoed voorgevoel van de dood van Wagner in het daarop volgende jaar. De lange begrafenisprocessie vanuit Venetië, waar Wagner stierf, begon met het vervoer van de doodskist over water naar het station van de lagunenstad en ging van daaruit per trein richting Bayreuth, waar hij onder groot eerbetoon begraven zou worden. Wagner had het in zijn opera Tristan und Isolde aangedurfd om een volstrekt nieuwe harmoniek toe te passen die, veel minder duidelijk navolgbaar dan daarvoor, de muziek onverwachte uitvalswegen bood om zich verder te ontwikkelen. Ook onze oren, toch alweer anderhalve eeuw later, tastten op meer momenten tijdens het concert zoekend de ongewisse wendingen af in het muzikale avontuur waarin Rosler en Sittig het publiek aan de hand namen.

Het eerbetoon van Liszt aan zijn schoonzoon, een meesterlijke proeve van de nieuwe tijd, werd overtuigend vertolkt door beide musici. De muzikale ontdekkingsreis, die het concert feitelijk was, was daarvoor al begonnen met een “opwarmer” in de vorm van drie korte stukken van Nadia Boulanger. Frans, dus in een andere klanktaal dan die van Wagner en Liszt, maar duidelijk beïnvloed door de nieuwe harmonische geest die in de muziek was doorgedrongen. Het volgende stuk, Grave (Metamorphoses) uit 1981 van de Poolse componist Witold Lutoslawski - geschreven ter nagedachtenis van een goed vriend die hem had laten kennismaken met de muziek van Debussy - is opgebouwd vanuit slechts vier tonen. Deze muzikale kiemcel, aanvankelijk nog redelijk harmonisch, transformeert zich allengs in een schril, dissonant en razendsnel samenspel van cello en piano, om tot slot terug te keren naar de ijle sferen waarin het stuk was begonnen. Hoewel overtuigend meegenomen op deze reis door Rosler en Sittig, was het publiek daarna toch ook weer blij om met de prettig glooiende en landelijk onschuldige Four Pieces van de Brit Frank Bridge de pauze te worden ingestuurd.

Daarna kwam hét stuk van de avond, de Sonate voor cello en piano van Sergei Rachmaninov, dat wordt beschouwd als een van de belangrijkste cellowerken van de 20e eeuw en waarin alle mogelijkheden van de cello worden verkend in combinatie met een waanzinnig complexe pianopartij.

En zo klonk het ook onder de handen van beide musici: volbloedig, losgezongen, hyperromantisch, wild, afgewisseld met tedere passages, culminerend in de overwegend in majeur geschreven denderende finale. Met een staande ovatie dankte het publiek de musici voor de inspirerende wijze waarop zij de luisteraars hadden betrokken in hun boeiende presentatie van een belangrijke ontwikkeling in de muziekgeschiedenis.